Chłodnia składowa, która przechowuje mięso, ryby, nabiał albo mrożonki pochodzenia zwierzęcego, musi zostać zatwierdzona przez powiatowego lekarza weterynarii, zanim przyjmie pierwszą paletę. Dotyczy to także chłodni, która niczego nie przetwarza i przechowuje wyłącznie towar w opakowaniach. Poniżej opisujemy, kiedy zatwierdzenie jest potrzebne, jak przebiega krok po kroku i co przygotować, żeby urząd nie odesłał wniosku do uzupełnienia.
Kiedy chłodnia musi być zatwierdzona przez weterynarię
Zakłady, które obchodzą się z produktami pochodzenia zwierzęcego, podlegają zatwierdzeniu zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 853/2004. Z obowiązku zwolnione jest m.in. przechowywanie produktów, które nie wymagają kontrolowanej temperatury. Chłodnia i mroźnia z definicji utrzymują temperaturę, dlatego składowanie w nich mięsa, drobiu, ryb, mleka i przetworów mlecznych czy jaj wymaga zatwierdzenia - niezależnie od wielkości obiektu i od tego, czy towar jest zapakowany.
Wyjątkiem jest handel detaliczny, czyli sprzedaż konsumentowi końcowemu - sklep z komorą chłodniczą na zapleczu podlega Sanepidowi, a nie weterynarii.
Weterynaria czy Sanepid
- Produkty pochodzenia zwierzęcego (mięso, drób, ryby, nabiał, jaja i ich mrożonki) - zatwierdzenie przez powiatowego lekarza weterynarii i nadanie weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego.
- Żywność pochodzenia niezwierzęcego (warzywa, owoce, mrożonki roślinne, napoje) - wpis do rejestru zakładów prowadzonego przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Wniosek składa się co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem działalności.
- Składowanie mieszane - zwykle oba urzędy. Zakres zależy od rodzaju towarów i tego, jak są rozdzielone w obiekcie.
Zatwierdzenie chłodni składowej - krok po kroku
- Ustal zakres działalności. Jakie towary, w jakich temperaturach, zapakowane czy niezapakowane, jaka pojemność (miejsca paletowe lub tony) i tygodniowy obrót. Od tego zależy układ komór i wymagania urzędu. Jeśli planujesz porcjowanie, przepakowywanie lub zamrażanie, to nie jest już samo składowanie - wymagania będą szersze.
- Zleć projekt technologiczny. Opisuje on przebieg przyjęcia, składowania i wydania towaru, układ komór i stref, drogi towaru, opakowań, odpadów i personelu, mycie i dezynfekcję oraz zaplecze dla pracowników. Treść projektu dla zakładu pod nadzorem weterynaryjnym określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2013 r. Najlepiej zlecić go przed projektem budowlanym, żeby architekt i firma chłodnicza pracowali na gotowych wytycznych.
- Przygotuj obiekt. Budowa lub adaptacja zgodnie z projektem: komory, przedsionki i rampy, posadzki i ściany łatwe do mycia, urządzenia do pomiaru i zapisu temperatury, zabezpieczenie przed szkodnikami, zaplecze sanitarne.
- Wdróż dokumentację GHP/GMP i HACCP. Urząd sprawdza nie tylko budynek, ale też to, jak chłodnia będzie działać na co dzień: kontrolę temperatury, mycie, kontrolę szkodników, przyjęcie i wydanie towaru, identyfikowalność partii.
- Złóż wniosek do powiatowego lekarza weterynarii. Właściwy jest lekarz weterynarii z powiatu, w którym znajduje się chłodnia. Do wniosku dołączasz m.in. projekt technologiczny.
- Kontrola w zakładzie. Inspekcja sprawdza obiekt i dokumenty na miejscu. Jeśli czegoś brakuje, wyznacza termin na uzupełnienie.
- Decyzja i numer weterynaryjny. Jeśli infrastruktura i wyposażenie spełniają wymagania, urząd może wydać zatwierdzenie warunkowe. Pełne zatwierdzenie następuje po kolejnej kontroli, zwykle w ciągu 3 miesięcy (art. 148 rozporządzenia (UE) 2017/625). Zakład otrzymuje weterynaryjny numer identyfikacyjny i trafia do rejestru zakładów zatwierdzonych. Więcej o samym numerze piszemy w artykule numer weterynaryjny zakładu.
Co Inspekcja sprawdza w chłodni
- Temperatury - dopasowane do towaru, np. świeże mięso do 7 °C, podroby do 3 °C, mrożonki -18 °C i niżej, oraz ich ciągły pomiar i zapis.
- Rozdział towarów - towar zapakowany i niezapakowany, różne grupy produktów, towar zwrócony lub wstrzymany.
- Drogi i przepływy - przyjęcie i wydanie bez krzyżowania z odpadami i opakowaniami zwrotnymi.
- Higiena obiektu - powierzchnie łatwe do mycia, ochrona przed szkodnikami, miejsce na środki myjące i sprzęt.
- Zaplecze dla pracowników - szatnie i sanitariaty dobrane do liczby osób na zmianie.
- Woda i odpady - źródło wody, punkty poboru, sposób gromadzenia odpadów i ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego.
Najczęstsze błędy
- Projekt chłodni zlecony tylko firmie chłodniczej. Projekt instalacji (agregaty, izolacja, parowniki) to nie jest projekt technologiczny. Urząd ocenia układ, drogi i higienę - tych elementów projekt instalacji zwykle nie zawiera.
- Brak miejsca na rozdział towarów. Jedna duża komora bez wydzielonych stref utrudnia przechowywanie różnych grup produktów i towaru wstrzymanego.
- Zaplecze „na później”. Szatnie i sanitariaty dodawane po fakcie często wymuszają przeróbki.
- Remont przed decyzją. Przy adaptacji istniejącej hali rekomendujemy rozpoczęcie remontu po otrzymaniu decyzji urzędu - wtedy najłatwiej uniknąć kosztownych przeróbek.
Najczęstsze pytania
Czy mała chłodnia też musi być zatwierdzona? Tak. O obowiązku decyduje rodzaj przechowywanego towaru i to, że wymaga on kontrolowanej temperatury, a nie wielkość chłodni.
Czy chłodnia, która tylko przechowuje zapakowany towar, potrzebuje numeru weterynaryjnego? Tak, jeśli przechowuje produkty pochodzenia zwierzęcego wymagające kontrolowanej temperatury i nie prowadzi sprzedaży detalicznej.
Ile trwa przygotowanie projektu technologicznego chłodni? Projekt przygotowujemy w 10-20 dni roboczych od otrzymania kompletu informacji. Czas samego zatwierdzenia zależy od urzędu i gotowości obiektu.
Planujesz chłodnię lub mroźnię? Prześlij rodzaj towarów i temperatury, pojemność, powierzchnię (najlepiej z rzutem hali), liczbę pracowników i lokalizację - przygotujemy projekt technologiczny chłodni do zatwierdzenia przez weterynarię lub wpisu do rejestru Sanepidu. Wycenę wyślemy mailem. Prześlij dane do wyceny →